Cumhuriyetin ilanyndan sonra edebiyatymyz, ça?da? anlayy?lar do?rultusunda geli?mesini ba?aryyla sürdürmü?tür. Cumhuriyetin ilk yyllarynda “Be? Hececiler” olarak adlandyrylan ?airler toplulu?u, en parlak dönemlerini ya?amaktaydy. Yine bu yyllarda Kurtulu? Sava?y’nyn etkisiyle edebiyatta genel olarak Anadolu’ya bir yönelim ba?lar.

            Bu dönemin özelliklerini ?öyle syralayabiliriz:

1-     Yazy diliyle konu?ma dili arasyndaki fark ortadan kalkmy? dildeki sadele?me çama.ary aralyksyz olarak sürmü?tür.

2-     Edebiyatymyz bu dönemde toplumcu bir karakter kazanmy? gerçekçi bir anlayy? güdülmü?tür.

3-     Aruz ölçüsünün yerini hece ölçüsü almy?, ?iirlerde de günlük konu?ma dili kullanylmy?tyr. Yine bu dönemde ?iirin biçimce daha da serbestle?mesi sa?lanmy?tyr.

4-     ?iir, roman, hikaye ve tiyatro gibi türlerde önemli geli?meler olmu?tur.

5-     Cumhuriyetin kurulu?uyla 1940 (Ykinci Dünya Sava?y) yyllary arasynda eser veren ?air ve yazarlar genellikle daha önceki Milli Edebiyat akymynyn etkisinde tam anlamyyla “yerli” ve “halka do?ru” ; veya Baty’nyn, özellikle Fransyz edebiyatynyn etkisinde ki?isel yollarynda yürümü?lerdir.

Yine bu dönemde (1928) ortaya çykan “Yedi Me?aleciler”, “Be? Hececiler” gerçeklere dayanmayan “memleket edebiyaty” anlayy?yna sahip olmakla suçlamy?lardyr. Amaçlary “canly, samimim ve gerçekçi olmak” ?eklinde açyklamy?lardyr. “Yedi Me?aleciler” adyny almalarynyn nedeni ise “Yedi Me?ale” adly derginin etrafynda toplanmy? olmalary ve bu adla ortak bir yapyt yayynlamalarydyr. Bu sanatçylar ?unlardyr:

MUAMMER LÜFTY BAH?Y

VASVY MAHYR KOCATÜRK

ZYYA OSMAN SABA

SABRY ESAT SYYAVU?GYL

CEVDET KUDRET SOLOK

YA?AR NABY NAYIR

KENAN HULUSY KORAY

1940 SONRASI EDEBYYATI

            Ykinci Dünya Sava?y sonrasynda “insan”, “ya?am” ve “dünya” arasynda güvenilir olmayy gerektirir; yeni ortaya çykan dünya görü?leri; sanat anlayy?ymyzda köklü de?i?ikliklere yol açar.

            Hikaye, roman ve tiyatro eserlerinde “yurt” ve “köy” sorunlaryna yönelim ba?lady.

            1940 yylynda Orhan Veli Kanyk, Melik Cevdet Anday, Oktay Ryfat Horozcu, “Garip” adly bir ?iir kitaby yayynlayarak yeni bir hareketi ba?lattylar. Buna “I. YENY ?YYR HAREKETY” ady verildi. Amaçlary, ?iirde iç ahengi yakalamtyr. Dy? ahenk ögesi olan ölçü ve uya?a önem vermezler. Söz sanatlaryn ?iir için zararly bulmu?lar ve ?iirin kayna?ynyn bilinçalty olmasy gerekti?ini savunmu?lardyr. “?iir halka seslenmelidir” anlayy?yyla günlük hayatta olan her ?eyi ?iire konu olarak almy?lardyr.

            Daha sonralary ortaya çykan ve “YKYNCY YENYLER” ady verilen ?airler ise “?iir için sanat ” anlayy?yna dayanan, sürrealizmden daha a?yry bir soyutlama anlayy?yny sürdürmü?lerdir. Bu sanatçylardan bazylary ?unlardyr: Ylhan Berk, Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya, Ece Ayhan.

1940’tan Sonraki Türk Edebiyatynda Roman ve Hikayede Sosyal (toplumsal)Gerçekçiler:

Bu akym ; bir meseleyi, bir derdi ortaya koyarak, topluma faydaly olmak istiyordu. Ylk ürünleri, Anadolu köy romancyly?ydyr. Konulary: i?çi-yrgat hayaty,synyf çaty?malary,grev-lokavt gibi durumlar, toprak-su kavgalary...

Önemli Temsilcileri:

Kemal Tahir: Konularyny cezaevi ya?antylaryndan , Kurtulu? Sava?y’ndan, e?kyya menkybelerinden aldy. Gerçek bir Anadolu romany olu?turdu.

Eserleri: Roman:Yorgun Sava?çy,Devlet Ana ...

Orhan Kemal: Hayatyna girmi? yüzlerce ki?inin kader ve direni?lerini yazdy. Sürükleyicilik,tabiilik, gerçeklik eserlerinin özelli?idir.

Eserleri :Roman: Murtaza, Hanymyn Çiftli?i...Tiyatro:72.Ko?u?...

Ya?ar Kemal: Genellikle Çukurova insanynyn hayat sava?laryny ?iirli bir dille yazdy. Tezli romany savunur. Folklor unsurlary ve güçlü do?a tasvirleri görülür.

Eserleri: Roman:Ynce Memet, Yer Demir Gök Bakyr, Teneke...

Fakir Baykurt: Yçinde do?up yeti?ti?i köylülerin hayatyny yazmy?tyr.

Eserleri: Roman: Yylanlaryn Öcü, Tyrpan, Kara Ahmet Destany...Hikaye: Can Parasy.

5) Ba?ymsyz Yazarlar:

Halikarnas Balykçysy(Cevdet ?akir Kabaa?açly): Konularyny daima Ege ve Akdeniz kyyylaryndan çykardy.; balykçylary, sünger avcilaryny...i?ledi.

Eserleri: Hikaye: Merhaba Akdeniz...Roman :Deniz Gurbetçileri..

Haldun Taner: Gücünü gözlem, mizah ve yergiden alan hikayeleriyle tanyndy. Epik tiyatro türünde eserler verdi.

Eserleri: Hikaye: ?i?hane’ye Ya?mur ya?yyordu, On Ykiye Bir Var...Tiyatro:Ke?anly Ali Destany, Sersem Kocanyn Kurnaz Kocasy...

Taryk Bu?ra: Tek adamyn dengesiz, bazen alaycy, bazen acyly tedirginli?ini ele alyr.

Eserleri:Roman:Küçük A?a , Ybi?in Rüyasy...

Di?er Ba?ymsyz Yazarlar:

Samet A?ao?lu, Oktay Akbal, Selim Yleri , Cengiz Da?cy, Füruzan, Orhan Pamuk.

6)Tiyatro:

Vedat Nedim Tör (kör), Turgut Özakman (duvarlaryn ötesi, Sary Pynar), Güngör Dilmen (Midas’yn Kulaklary ) , Sermet Ça?an (Ayak Bacak Fabrikasy) , Cevat Fehmi Ba?kut (Paydos, Buzlar Çözülmeden, Harputta Bir Amerikaly)

Deneme ve Ele?tiri:

Nurullah Ataç : Deneme, ele?tiri yazdy. Çeviriler yapty. Türkçe’nin özle?mesi için yylmadan sava?ty. Yeni bir dil ve anlatym biçimi yaratty.

Eserleri:Günlerin Getirdi?i, Okuruma Mektuplar...

Suut Kemal Yetkin: Edebiyatyn çe?itli konularynda özlü ve açyk bir anlatymla yazdy.

Eserleri:Denemeler, Edebiyat Konu?malary...